Pytanie: Jak wyliczyć przychód pracownika od którego należy naliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w miesiącu przekroczenia kwoty trzydziestokrotności, jeśli ubezpieczony jest zatrudniony u dwóch pracodawców?
Odpowiedź: Znając podstawy wymiaru składek ubezpieczonego w obu zakładach pracy (od początku roku, włącznie z miesiącem, w którym nastąpi przekroczenie) można wyliczyć prawidłową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w miesiącu przekroczenia kwoty granicznej.
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W roku 2010 kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 94.380,00 zł.
Płatnik składek jest zobowiązany rozliczać i przekazywać składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do momentu osiągnięcia górnej granicy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Natomiast od nadwyżki ponad kwotę ograniczenia nie pobiera się składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Zakład pracy jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Fakt przekroczenia może zostać stwierdzony na podstawie własnej dokumentacji płacowej zakładu lub oświadczenia ubezpieczonego. Zaprzestanie obliczania i przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinno również nastąpić po otrzymaniu zawiadomienia z ZUS o przekroczeniu górnej granicy rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.
Płatnik składek jest zobowiązany rozliczać i przekazywać składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do momentu osiągnięcia górnej granicy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Natomiast od nadwyżki ponad kwotę ograniczenia nie pobiera się składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Zakład pracy jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Fakt przekroczenia może zostać stwierdzony na podstawie własnej dokumentacji płacowej zakładu lub oświadczenia ubezpieczonego. Zaprzestanie obliczania i przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinno również nastąpić po otrzymaniu zawiadomienia z ZUS o przekroczeniu górnej granicy rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.
Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, to ubezpieczony ma obowiązek zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek.
Na podstawie danych dotyczących kwot przychodu osiągniętego u obydwóch pracodawców można wyliczyć podstawy, od których należy opłacić składki, aby uniknąć nadpłaty.
Przykład
Ubezpieczony uzyskuje przychód od dwóch pracodawców A i B. W lipcu 2010 r. nastąpi przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Łączny przychód pracownika za okres od stycznia do lipca 2010 r. włącznie wyniesie 105.000,00 zł. W lipcu 2010 r. jego przychód u pracodawcy A wyniesie 10.000,00zł, zaś u pracodawcy B - 5.000,00zł (razem 15.000,00zł).
Dla ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego należy:
a : b = x : c
stąd: x = (a x c) : b
gdzie:
a - kwota przekroczenia podstawy wymiaru ogółem za dany miesiąc u obydwu pracodawców,
b - łączna kwota przychodu osiągniętego u pracodawcy A i B danego ubezpieczonego za miesiąc, w którym następuje przekroczenie kwoty granicznej,
c - przychód ubezpieczonego u pracodawcy A lub odpowiednio B uzyskany w miesiącu przekroczenia podstawy wymiaru,
x - kwota przekroczenia limitu podstawy wymiaru składek ubezpieczonego za dany miesiąc u pracodawcy A lub odpowiednio B.
u płatnika A:
X= (10.620 zł x 10.000 zł): 15.000 zł = 7.080,00 zł
u płatnika B:
X = (10.620 zł x 5.000 zł): 15.000 zł = 3.540,00 zł
Kwotę przekroczenia limitu podstawy wymiaru składek u pracodawcy B można wyliczyć także poprzez odjęcie od kwoty przekroczenia ogółem kwoty przekroczenia u pracodawcy A, czyli bez stosowania proporcji w drugim przypadku.
Czyli:
10.620 zł - 7.080 zł = 3.540 zł.
10.000,00 zł - 7.080,00 zł = 2.920,00 zł
Podobnie ustala się prawidłową podstawę wymiaru składek u pracodawcy B
u płatnika B:
5.000,00 zł - 3.540,00 zł = 1.460,00 zł
Tak więc pierwszy pracodawca powinien za lipiec opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty 2.920,00 zł. Należy zwrócić uwagę, że składki na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe należy opłacić od pełnej kwoty, tj. 10.000 zł.
Ubezpieczony uzyskuje przychód od dwóch pracodawców A i B. W lipcu 2010 r. nastąpi przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Łączny przychód pracownika za okres od stycznia do lipca 2010 r. włącznie wyniesie 105.000,00 zł. W lipcu 2010 r. jego przychód u pracodawcy A wyniesie 10.000,00zł, zaś u pracodawcy B - 5.000,00zł (razem 15.000,00zł).
Dla ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego należy:
- ustalić kwotę, o którą nastąpi przekroczenie górnej granicy rocznej podstawy wymiaru składek. Od sumy przychodów ogółem, osiągniętych u obydwóch pracodawców w okresie od stycznia do miesiąca przekroczenia włącznie należy odjąć kwotę ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Różnica stanowi kwotę przekroczenia podstawy wymiaru składek ogółem za dany miesiąc.
- ustalić kwotę przekroczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe u poszczególnych płatników (A i B).
a : b = x : c
stąd: x = (a x c) : b
gdzie:
a - kwota przekroczenia podstawy wymiaru ogółem za dany miesiąc u obydwu pracodawców,
b - łączna kwota przychodu osiągniętego u pracodawcy A i B danego ubezpieczonego za miesiąc, w którym następuje przekroczenie kwoty granicznej,
c - przychód ubezpieczonego u pracodawcy A lub odpowiednio B uzyskany w miesiącu przekroczenia podstawy wymiaru,
x - kwota przekroczenia limitu podstawy wymiaru składek ubezpieczonego za dany miesiąc u pracodawcy A lub odpowiednio B.
u płatnika A:
X= (10.620 zł x 10.000 zł): 15.000 zł = 7.080,00 zł
u płatnika B:
X = (10.620 zł x 5.000 zł): 15.000 zł = 3.540,00 zł
Kwotę przekroczenia limitu podstawy wymiaru składek u pracodawcy B można wyliczyć także poprzez odjęcie od kwoty przekroczenia ogółem kwoty przekroczenia u pracodawcy A, czyli bez stosowania proporcji w drugim przypadku.
Czyli:
10.620 zł - 7.080 zł = 3.540 zł.
- ustalić kwoty podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od których powinny zostać opłacone składki przez płatnika A i B: od przychodu uzyskanego u pracodawcy A w miesiącu przekroczenia kwoty granicznej należy odjąć kwotę wyliczonego przekroczenia podstawy wymiaru u tego pracodawcy. Otrzymana różnica stanowi prawidłową podstawę wymiaru składek dla danego ubezpieczonego u pracodawcy A:
10.000,00 zł - 7.080,00 zł = 2.920,00 zł
Podobnie ustala się prawidłową podstawę wymiaru składek u pracodawcy B
u płatnika B:
5.000,00 zł - 3.540,00 zł = 1.460,00 zł
Tak więc pierwszy pracodawca powinien za lipiec opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty 2.920,00 zł. Należy zwrócić uwagę, że składki na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe należy opłacić od pełnej kwoty, tj. 10.000 zł.
Podstawa prawna
- art. 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Autorem odpowiedzi jest: Joanna Goliniewska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
