Pytanie: Ze zleceniobiorcą-emerytem podpisano równocześnie 2 umowy zlecenia o różnych zakresach obowiązków. Z jednej umowy zlecenia podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (zgłoszenia dokonano na druki ZUS ZUA). Czy z tytułu drugiej umowy zlecenia, z której opłacane są wyłącznie składki na ubezpieczenia zdrowotne należy dokonać zgłoszenia na druku ZZA?
Odpowiedź: W opisanym przypadku wykonawcę zlecenia, z tytułu drugiej umowy, należy zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu zgłoszeniowym ZUS ZZA.
Jeżeli osoba mająca ustalone prawo do emerytury lub renty wykonuje jednocześnie kilka umów zleceń, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pierwszej z zawartych umów. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z tytułu pozostałych, wszystkich lub wybranych, umów zlecenia, bądź zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń. W sytuacji wygaśnięcia pierwszej umowy zlecenia, a trwania nadal drugiej, druga umowa zlecenia staje się dla tej osoby obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Przykład 1
Jan Kowalski - emeryt, zawarł z przedsiębiorstwem handlowym dwie umowy zlecenia na wykonanie różnych czynności. Jedna umowa została zawarta na okres od 4 maja do 2 czerwca. Z umowy tej zainteresowany podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Druga umowa trwa od 10 maja do 30 czerwca. Z tytułu drugiej umowy zleceniobiorca zgłasza Jana Kowalskiego tylko na ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże po ustaniu pierwszej umowy, od 3 czerwca - zleceniobiorca zgłasza tę osobę do ubezpieczeń społecznych z drugiej umowy.
Jan Kowalski - emeryt, zawarł z przedsiębiorstwem handlowym dwie umowy zlecenia na wykonanie różnych czynności. Jedna umowa została zawarta na okres od 4 maja do 2 czerwca. Z umowy tej zainteresowany podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Druga umowa trwa od 10 maja do 30 czerwca. Z tytułu drugiej umowy zleceniobiorca zgłasza Jana Kowalskiego tylko na ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże po ustaniu pierwszej umowy, od 3 czerwca - zleceniobiorca zgłasza tę osobę do ubezpieczeń społecznych z drugiej umowy.
Ponadto osoba mająca ustalone prawo do emerytury lub renty, wykonująca pracę na podstawie zawartej w okresie umowy zlecenia z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, z tytułu wykonywania umowy zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.
Przykład 2
Pan Nowak - emeryt jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w spółce z o.o. Jednocześnie z tą spółką zawarł umowę zlecenia. W takim przypadku przychód z umowy zlecenia - dla celów ubezpieczeniowych, traktowany jest jak przychód ze stosunku pracy. Oznacza to, że aby prawidłowo ustalić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, należy zsumować przychód ze stosunku pracy i z umowy zlecenia. Od tak wyliczonej podstawy wymiaru składek, należy obliczyć składki.
Pan Nowak - emeryt jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w spółce z o.o. Jednocześnie z tą spółką zawarł umowę zlecenia. W takim przypadku przychód z umowy zlecenia - dla celów ubezpieczeniowych, traktowany jest jak przychód ze stosunku pracy. Oznacza to, że aby prawidłowo ustalić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, należy zsumować przychód ze stosunku pracy i z umowy zlecenia. Od tak wyliczonej podstawy wymiaru składek, należy obliczyć składki.
Należy również pamiętać, że ustalając obowiązek ubezpieczeń społecznych zleceniobiorcy uprawnionego do emerytury lub renty, który jednocześnie wykonuje pracę na podstawie stosunku pracy z innym podmiotem niż zleceniodawca, nie ma znaczenia wysokość osiąganego przychodu ze stosunku pracy. Odmiennie niż w przypadku zleceniobiorcy, z którym pozostaje w stosunku z innym podmiotem niż zleceniodawca, ale nie posiada uprawnień do pobierania świadczenia emerytalnego lub rentowego.
Przykład 3
Osoba mająca ustalone prawo do renty została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na ½ etatu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością od 1 stycznia 2010 r. z wynagrodzeniem miesięcznym 800 zł . Pracodawca jako płatnik składek dokonał jej zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, chorobowego, wypadkowego i zdrowotnego. Dodatkowo osoba ta wykonuje w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2010 r. umowę zlecenia zawartą ze spółką jawną. Z tytułu wykonywania umowy zlecenia osoba ta podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia, pozostaje fakt, iż osoba ta z tytułu stosunku pracy osiąga przychód niższy niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Natomiast z tytułu umowy zlecenia obowiązkowo podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, co wynika z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Osoba mająca ustalone prawo do renty została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na ½ etatu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością od 1 stycznia 2010 r. z wynagrodzeniem miesięcznym 800 zł . Pracodawca jako płatnik składek dokonał jej zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, chorobowego, wypadkowego i zdrowotnego. Dodatkowo osoba ta wykonuje w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2010 r. umowę zlecenia zawartą ze spółką jawną. Z tytułu wykonywania umowy zlecenia osoba ta podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia, pozostaje fakt, iż osoba ta z tytułu stosunku pracy osiąga przychód niższy niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Natomiast z tytułu umowy zlecenia obowiązkowo podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, co wynika z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Podstawa prawna
- ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
- ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).
Autorem odpowiedzi jest:
Barbara Zabieglińska specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Barbara Zabieglińska specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
