Często wypłacając pracownikowi świadczenia chorobowe płatnicy mają wątpliwości, jak bezbłędnie wypełnić dokumenty ubezpieczeniowe, szczególnie w przypadku, gdy osoba już nie pracuje. Czy w druku ZUS RCA należy podać wymiar etatu takiej osoby? Z jakim kodem trzeba wykazać wynagrodzenie chorobowe? Czy oprócz ZUS RCA płatnik powinien złożyć również ZUS RSA za byłego pracownika? Jeśli tak, to z jakim kodem? To tylko kilka z problemów płatników związanych z dokumentami ZUS składanymi za wyrejestrowanych pracowników.
Co należy wpisać w ZUS RCA?
W imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem ubezpieczenia 01 10 xx, pracodawca wykazuje wypłacone pracownikowi wynagrodzenie ze stosunku pracy od którego istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną - trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego - pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu. Po upływie tych okresów przysługuje mu zasiłek chorobowy który jest finansowany ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków. Wobec tego od wynagrodzenia chorobowego składki na ubezpieczenia społeczne nie są naliczane i wynagrodzenie to nie jest wykazywane w raporcie RCA w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Inaczej jest z ubezpieczeniem zdrowotnym. Wynagrodzenie za czas choroby stanowi podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i tym samym kwota tego wynagrodzenia jest wykazywana w raporcie RCA.
W przypadku, gdy pracownik przez cały miesiąc przebywał na zwolnieniu lekarskim i za ten miesiąc pracodawca będzie mu wypłacał wynagrodzenie chorobowe musi złożyć za pracownika raport RCA gdzie w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne wykaże wypłacone mu w tym miesiącu wynagrodzenie chorobowe i od kwoty tego wynagrodzenia naliczy składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Co należy wpisać w ZUS RSA?
Oczywiście okres pobierania wynagrodzenia za okres choroby jest okresem przerwy w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne ze stosunku pracy. Informację o tej przerwie pracodawca przekazuje w składanym za pracownika imiennym raporcie miesięcznym ZUS RSA z odpowiednim kodem świadczenia przerwy.
Wynagrodzenie chorobowe jest wykazywane z kodem 331. Raporty te należy złożyć za miesiąc w którym pracodawca wypłacił wynagrodzenie chorobowe. Okres za który zostało wypłacone wynagrodzenie chorobowe nie może wykraczać poza ostatni dzień kalendarzowy miesiąca za który jest sporządzany raport ZUS RSA. Oznacza to, że „data od” i „data do” w tych raportach mogą być wcześniejsze niż pierwszy dzień kalendarzowy za który jest sporządzany raport i nie mogą być późniejsze niż ostatni dzień kalendarzowy za który jest sporządzany raport.
Wynagrodzenie chorobowe jest wykazywane z kodem 331. Raporty te należy złożyć za miesiąc w którym pracodawca wypłacił wynagrodzenie chorobowe. Okres za który zostało wypłacone wynagrodzenie chorobowe nie może wykraczać poza ostatni dzień kalendarzowy miesiąca za który jest sporządzany raport ZUS RSA. Oznacza to, że „data od” i „data do” w tych raportach mogą być wcześniejsze niż pierwszy dzień kalendarzowy za który jest sporządzany raport i nie mogą być późniejsze niż ostatni dzień kalendarzowy za który jest sporządzany raport.
Raport z kodem 30 00 xx jest składany za ubezpieczonego (pracownika, zleceniobiorcę), który został wyrejestrowany z ubezpieczeń, a w następnym miesiącu po wyrejestrowaniu jest mu wypłacane wynagrodzenie od którego płatnik jest zobowiązany naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne. W przypadku gdy wynagrodzenie jest wypłacane pracownikowi na raporcie tym płatnik powinien podać wszystkie dane dotyczące pracownika a więc powinien tam wpisać również wymiar czas pracy, wypłacane wynagrodzenie dotyczy bowiem okresu w którym wykonywał on umowę o pracę.
Natomiast po rozwiązaniu umowy o pracę pracownikowi nie przysługuje już wynagrodzenie za czas choroby. Jeżeli pracownik w dalszym ciągu choruje to ewentualnie zasiłek chorobowy będzie mu wypłacany przez ZUS. Tym samym za okres po ustaniu zatrudnienia pracodawca nie składa za byłego pracownika raportu ZUS RSA.
Podstawa prawna
- art. 18 ust.2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr. 11, poz.74, ze zm.), aktualnie art. 18 ust.2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.),
- art. 81 ust.5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr.164, poz.1027, ze zm.).
Autor:
Anna Michalska specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Anna Michalska specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
