Przepis określający pięcioletni termin dochodzenia przez płatnika (ubezpieczonego) zwrotu od ZUS nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.
Obowiązujące do 7 maja 2008 r. przepisy dotyczące terminów rozliczania należności składkowych wyraźnie faworyzowały ZUS względem płatników i ubezpieczonych. ZUS mógł dokonywać rozliczeń na kontach z zachowaniem 10-letniego okresu przedawnienia (art. 24 ust. 4 ustawy systemowej), płatników i ubezpieczonych obowiązywał względem ZUS termin zaledwie 5-letni (art. 27 ust. 7 ustawy systemowej w ówczesnym brzmieniu).
Trybunał uznał takie zróżnicowanie za niedopuszczalne. W wydanym orzeczeniu stwierdził uznał art. 24 ust. 7 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 i nr 218, poz. 1690) za niezgodny z art. 32 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Jak sprawa trafiła do TK?
Trybunał uznał takie zróżnicowanie za niedopuszczalne. W wydanym orzeczeniu stwierdził uznał art. 24 ust. 7 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 i nr 218, poz. 1690) za niezgodny z art. 32 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Jak sprawa trafiła do TK?
Jak czytamy w wydanym komunikacie „upływ określonego w zakwestionowanym przepisie 5-letniego terminu zamykał uprawnionemu możliwość dochodzenia zwrotu nienależnie opłaconej składki. Natomiast Zakład pozostawał obowiązany dokonać zaliczenia składki na poczet innych lub przyszłych zobowiązań składkowych płatnika. Jednak w niektórych stanach faktycznych, np. w sprawie rozpatrywanej przez sąd pytający, ze względu na brak zaległości płatnika, jedynym możliwym sposobem rozliczenia nienależnie opłaconej składki jest jej zwrot płatnikowi”.
Trybunał uznał, że „bezzasadne różnicowanie możliwości rozliczenia wzajemnych należności płatnika (ubezpieczonego) i ZUS naruszyło (…) konstytucyjną gwarancję równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych”.
Z dniem 8 maja 2008 r. termin dokonywania rozliczeń składkowych został w stosunku do platników wydłużony do 10 lat, co tylko potwierdziło - zdaniem sędziów TK - bezzasadność istniejącego wcześniej zróżnicowania.
Źródło: TK
Z dniem 8 maja 2008 r. termin dokonywania rozliczeń składkowych został w stosunku do platników wydłużony do 10 lat, co tylko potwierdziło - zdaniem sędziów TK - bezzasadność istniejącego wcześniej zróżnicowania.
Źródło: TK
Podstawa prawna
- art. 32 i 64 Konstytucji RP (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.),
- art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
- art. 24 ust. 7 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) - zmieniony przez art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 28 marca 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2008 r. nr 67, poz. 411) z dniem 8 maja 2008 r.
Autor: Krzysztof Zieliński
prawnik
prawnik
