Pytanie: Rozliczając dany miesiąc i sporządzając deklarację ZUS DRA w programie Płatnik muszę ręcznie wprowadzać kwotę składek należnych na Fundusz Pracy. Co muszę zrobić, by program sam wyliczał tę składkę?
Odpowiedź: W programie Płatnik nie ma możliwości automatycznego wyliczania składki na Fundusz Pracy. Uzasadnione jest to regułami naliczania składki na ten fundusz. Program Płatnik nie bada parametrów, niezbędnych do ustalenia obowiązku opłacania składki, czyli kwestii związanych z obowiązkiem lub dobrowolnością podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz z wysokością podstawy wymiary składek, która może być osiągana u więcej niż jednego płatnika składek.
Składki na Fundusz Pracy opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne m.in. za pracowników i zleceniobiorców, którzy obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W programie Płatnik informacja o typie i rodzaju ubezpieczeń, do których jest zgłoszona dana osoba, przechowywana jest jedynie w wysłanych dokumentach ubezpieczeniowych i nie jest wykorzystywana do tworzenia dokumentów rozliczeniowych.
Podstawą wymiaru składek na FP są przychody stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania ograniczenia rocznej podstawy wymiaru do 30-krotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej). Składka na FP należna jest tylko wtedy, gdy podstawa jej wymiaru - w przeliczeniu na okres miesiąca - jest co najmniej równa:
- kwocie minimalnego wynagrodzenia (w 2009 r. - 1276 zł),
- 80% minimalnego wynagrodzenia - w przypadku pracowników w pierwszym roku pracy (w 2009 r. - 1020,80 zł),
- 50% minimalnego wynagrodzenia - w przypadku osób wykonujących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania (w 2009 r. - 638 zł).
Gdy miesięczna podstawa wymiaru składek jest niższa od tych kwot, nie jest to równoznaczne z brakiem obowiązku opłacenia składki na FP. W takim przypadku należy sprawdzić, czy gdyby ubezpieczony przepracował pełny miesiąc, podstawa wymiaru składek na jego ubezpieczenia byłaby co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia (lub odpowiednio 80% albo 50% tego wynagrodzenia) - czyli przeliczyć podstawę wymiaru na okres miesiąca. Przychodu nie należy jednak przeliczać na okres miesiąca w przypadku zleceniobiorców wynagradzanych inaczej niż stałą stawką miesięczną.
Składki na Fundusz Pracy odprowadza się od faktycznego przychodu, a nie od hipotetycznego przychodu po przeliczeniu na okres miesiąca. Podstawę wymiaru składek przelicza się na okres miesiąca wyłącznie w celu ustalenia obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy. Jeśli po przeliczeniu okaże się, że trzeba naliczyć składkę na ten fundusz, podstawą jej wymiaru jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (czyli faktycznie osiągnięty przychód).
Uwaga: W przypadku gdy ubezpieczony otrzymuje przychód w wysokości niższej niż minimalne wynagrodzenie, należy sprawdzić, czy podlega on równocześnie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu. Składkę na Fundusz Pracy trzeba opłacić za miesiące, w których przychód z wszystkich źródeł, od którego opłacane są obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, będzie co najmniej równy kwocie minimalnego wynagrodzenia.
W programie Płatnik nie ma możliwości wprowadzenia ewentualnych informacji o innych tytułach ubezpieczenia - posiadanych u innego płatnika. Nie można również wprowadzić informacji o przychodach osiąganych u innego płatnika, ani przeliczyć przychodu na okres jednego miesiąca. Z tych właśnie przyczyn program automatycznie nie nalicza składek na Fundusz Pracy i trzeba je wprowadzać ręcznie.
Podstawa prawna
Autorem odpowiedzi jest: Joanna Goliniewska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych